اگر تازه وارد دنیای ارز شدهاید، اصطلاحاتی مثل نرخ توافقی، حواله، بازارگردان و اسپرد میتواند تصویر روشنی از بازار ایجاد نکند. این واژهنامه پرکاربردترین اصطلاحات بازار ارز ایران را بدون اصطلاحسازی پیچیده توضیح میدهد. برای شروع، نرخ لحظهای دلار را ببینید.
حرف اول: نرخ ارز یعنی چه؟
نرخ ارز قیمت تبدیل یک ارز به ارز دیگر است. در این بازار، نرخ دلار معمولاً به معنی تعداد واحد پولی است که برای خرید یک دلار در بازار آزاد پرداخت میشود. صرافیها معمولاً نرخ خرید و فروش را جدا اعلام میکنند.
الف تا ی
ارز آزاد
ارزی که در بازار غیررسمی و صرافیها برای خرید و فروش عمومی معامله میشود. نرخ آن تابع عرضه، تقاضا، اخبار و انتظارات است.
ارز رسمی
ارزی که در چارچوب سیاستها و ضوابط رسمی برای مصارف مشخص تعیین میشود. این نرخ برای همه معاملات آزاد قابل استفاده نیست.
ارز دیجیتال
رمزارزی که با برنامهنویسی و زیرساخت بلاکچین ساخته شده و میتواند در بازارهای مختلف معامله شود. نرخ آن ممکن است با نرخ دلار نقدی و ارزهای دیگر متفاوت باشد.
اونس
واحد اندازهگیری وزن مورد استفاده در بازار جهانی طلا و برخی بازارهای فلزات گرانبهاست. تبدیل اونس به دلار به قیمت روز جهانی طلا وابسته است.
ب
بازارگردان
شخص یا مجموعهای که با هدف کسب سود از اختلاف قیمت خرید و فروش، معامله میکند. وجود بازارگردان میتواند نقدشوندگی را بیشتر و فاصله نرخها را کمتر کند.
بازار رسمی
بخشی از معاملات ارزی که تحت ضوابط و مسیرهای مشخص انجام میشود. بازار آزاد با این بخش یکی نیست.
بازار آزاد
بخش غیررسمی معاملات ارز که در آن نرخ با عرضه و تقاضای واقعی و فعالان بازار شکل میگیرد.
بورس
بازاری برای معامله سهام و ابزارهای مالی. قیمت داراییهای بورسی میتواند از عوامل بیرونی مانند نرخ ارز اثر بگیرد، اما خود بورس بازار دلار نیست.
پ
پولش
حسابی که به یک پول مشخص در صرافی یا سامانه مالی متصل است. نرخ خرید و فروش ارز میتواند برای پولشها متفاوت باشد.
پرایس ایجشن یا نرخ لحظهای
عددی که در یک لحظه از منبع مشخص نمایش داده میشود. برای ارزیابی آن باید بپرسید نرخ مربوط به خرید است یا فروش و چه زمانی بهروزرسانی شده است.
ت
تتر
رمزارزی که معمولاً با هدف شباهت به دلار طراحی شده است. نرخ تتر میتواند به نرخ دلار و شرایط بازار ارز دیجیتال وابسته باشد، اما همیشه نرخ آن با نرخ دلار نقدی برابر نیست.
تلر
تلر واحد پولی دیجیتال برای محاسبه ارزش سفارشها در بعضی بازارهای ارز دیجیتال است.
ن
نرخ خرید
مبلغی که صرافی از شما میخرد. اگر ارز دارید و میخواهید بفروشید، این نرخ برای شما اهمیت دارد.
نرخ فروش
مبلغی که صرافی ارز را به شما میفروشد. اگر قصد خرید دارید، این نرخ ملاک مقایسه است.
نرخ توافقی
نرخی که میان خریدار و فروشنده توافق میشود. این عدد ممکن است با نرخ اعلامی صرافی یا بازار متفاوت باشد و باید دقیقاً مشخص کند بابت چه حجمی توافق شده است.
نقدشوندگی
توانایی خرید یا فروش سریع یک دارایی بدون افت شدید قیمت. بازاری که خریدار و فروشنده کافی دارد معمولاً نقدشوندگی بهتری دارد.
و
wallets یا کیف پول
در معاملات ارز دیجیتال، کیف پول محل نگهداری دارایی و انجام تراکنش است. امنیت کیف پول، کلیدهای خصوصی و احراز هویت در آن اهمیت زیادی دارد.
صرافی
نهاد یا مجموعهای که خرید و فروش ارز را با نرخ مشخص انجام میدهد. نوع مجوز، شناسه قانونی و نحوه تسویه را پیش از معامله بررسی کنید.
ه
هزینه کارمزد
مبلغی که بابت خدمات صرافی، شبکه انتقال یا سامانه مالی دریافت میشود. عدد نهایی معامله فقط نرخ اعلامشده نیست و کارمزد را هم باید اضافه کرد.
سوالات متداول
نرخ خرید یا فروش برای من مهمتر است؟
اگر ارز میخرید، نرخ فروش صرافی و اگر ارز میفروشید، نرخ خرید صرافی مهمتر است.
نرخ تتر همان نرخ دلار است؟
خیر. نرخ تتر میتواند به دلار وابسته باشد، اما بازار و نقدشوندگی آن متفاوت است.
نرخ توافقی قابل اعتماد است؟
اگر هویت طرف، حجم و روش تسویه روشن باشد، میتواند نرخ قابل بررسی باشد. در معاملات آنلاین، احراز اصالت و امنیت اهمیت دارد.
برای شروع کدام عدد را ببینم؟
ابتدا نرخ لحظهای دلار را ببینید و سپس نوع بازار و زمان داده را بررسی کنید.
جمعبندی
شناخت اصطلاحات پایه، جلوی برداشت اشتباه از نرخ را میگیرد. پیش از هر معامله، مشخص کنید نرخ خرید است یا فروش، بازار کدام است و هزینهها چقدرند. قیمت دلار و تاریخچه نرخ برای مشاهده عمومی در دسترساند.
این مقاله جنبه آموزشی و تحلیلی دارد و توصیه مالی یا سرمایهگذاری محسوب نمیشود.